ครั้งที่ 2 วันที่ 14สิงหาคม 2561 สื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย

สื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย

วันที่ 14สิงหาคม 2561  เวลา 13:30-17:30 

วันนี้เรียนจำนวน 2 บท และต้องเลิกเรียนเร็วกว่าปกตืเพราะมีการจัดกิจกรรมรับน้องซึ่งปี 2 ต้องจัดกิจกรรมให้น้องปี 1 รายละเอียดในการเรียนวันนี้ และต้นคาบปั้มไก่

สื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้องกับรายวิชา

Learning          การเรียนรู้

Medias      สื่อ, ตัวกลางหรือตัวเชื่อม

Early Childhood    เด็กปฐมวัย

Learning Medias for Early Childhood    สื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย

Sensitive      ความรู้สึกไว

Nature of learning     ธรรมชาติการเรียนรู้

Early Childhood Learning     การเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย

Early Childhood Learning Skills    ทักษะการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย

บทที่ 1

ธรรมชาติการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย

วัยเด็กตอนต้นหรือช่วงปฐมวัยเป็นช่วงวัยที่ผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง ในการอบรมเลี้ยงดูควรให้ความสนใจและให้ความสำคัญ เพราะเป็นช่วงวัยที่มีความสำคัญที่สุด ต่อการวางรากฐานของชีวิตมนุษย์ เป็นวัยแห่งการก่อเกิดพื้นฐานด้านบุคลิกภาพ ลักษณะนิสัย ความสามารถทางสติปัญญา และความสามารถด้านต่าง ๆ การเข้าใจธรรมชาติและการเรียนรู้

1. ลักษณะของการยึดตนเองเป็นศูนย์กลาง

2. มีความสามารถในขอบเขตจำกัดและแตกต่างกัน

3. ต้องการการเอาใจใส่ดูแลทั้งด้านร่างกายและจิตใจ

4. เป็นวัยที่ชอบอิสระ

5. ชอบแสดงออกและต้องการการยอมรับ

6. ชอบเล่น

7. มีช่วงความสนใจสั้น

เด็ก ๆ มีธรรมชาติต่างกัน...

บางคนเหมือน รถเข็น จำต้องมีคนคอยเข็ญจึงจะเคลื่อน

บางคนเหมือน เรือแคนู จำต้องมีคนพาย

บางคนเหมือน ว่าว ถ้าไม่มีคนถือสายป่าย ก็จะลอยจากไป

บางคนเหมือน ลูกแมว จะพอใจยิ่งขึ้นถ้าได้รับการลูบไล้

บางคนเหมือน รถลาก จะใช้ประโยชน์ไม่ได้นอกเสียจากจะมีการลาก

บางคนเหมือน ลูกบอลลูน อัดแน่นด้วยลม และคอยแต่จะลอยขึ้น

            นอกจากว่าจะมีผู้คอยจัดการอย่างระมัดระวังบ้างก็คอยแต่จะพึ่งพาผู้อื่น และร่วมมือไปหมดทุกอย่าง

การเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย

ลักษณะการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย

1. การเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง การเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง

เป็นการเรียนรู้ที่เด็กได้พบหรือสัมผัสกับประสบการณ์ จากสภาพแวดล้อมโดยการกระทำ การรับรู้ การพบเห็นด้วยตนเอง

2. การเรียนรู้จากประสบการณ์ทางอ้อม การเรียนรู้จากประสบการณ์

ทางอ้อม เป็นการเรียนรู้จากการบอกเล่าของบุคคลต่าง ๆ คนใกล้ชิด

ญาติผู้ใหญ่ หรือจากหนังสือ การสังเกตจากตัวแบบ การเลียนแบบ

การบอกเล่าให้ฟังจะทำให้เด็กสร้างภาพขึ้นในสมองของตนแทนการเห็น

ของจริง

การเรียนรู้เป็นกระบวนการซึ่งมีขึ้นตอน ดังนี้

1. มีสิ่งเร้ามาเร้าผู้เรียน

2. ผู้เรียนรับรู้สิ่งเร้า

3. ผู้เรียนแปลความหมายของสิ่งเร้าที่รับรู้

4. ผู้เรียนมีปฏิกิริยาตอบสนองต่อสิ่งเร้าตามที่รับรู้

และแปลความหมาย

5. ผู้เรียนสังเกตผลที่เกิดขึ้น

โดยธรรมชาติของเด็กปฐมวัยรูปแบบของพัฒนาการทางร่างกายอารมณ์ สังคม และสติปัญญา รวมทั้งการปรับตัวให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมและเสาะแสวงหาประสบการณ์ จะมีลักษณะที่คล้ายคลึงกันเกือบทุกชาติ ทุกเผ่าพันธุ์ หากแต่สภาพแวดล้อมทั้งทางกายภาพและจิตภาพที่แวดล้อมรอบตัวเด็กนั่นเอง ที่ทำให้อัตราการพัฒนาช้า-เร็วแตกต่างกัน

การจำแนกลักษณะการเรียนรู้ของเด็ก

ลักษณะที่ 1 การเรียนรู้โดยสัญชาตญาณ

ลักษณะที่ 2 เป็นการเรียนรู้จากการช่วยเหลือจากพ่อแม่

ลักษณะที่ 3 การเรียนรู้จากโปรแกรมการพัฒนาพฤติกรรมอย่างมีระบบ

รูปแบบการเรียนรู้ของเด็กปฐมวัย

1. การเรียนรู้โดยใช้ความสามารถในการใช้สายตา เป็นการเรียนรู้ที่เด็กสามารถเปรียบเทียบด้วยสายตา ด้วยการมองเห็นความต่างความ

เหมือน สี ขนาด รูปร่าง และเป็นการเรียนรู้ที่เกิดจากการทำงาน

ประสานสัมพันธ์ของสายตาและกล้ามเนื้อมือ

2. การเรียนรู้โดยการได้ยินได้ฟัง จากการได้ยินได้ฟังเสียงจากที่ต่างๆ หรือจากบุคคล เด็กจะสามารถรู้ที่มาของเสียง สามารถแยกความ

เหมือนความต่างของเสียงได้

3. การเรียนรู้โดยการใช้ส่วนต่างๆ ของร่างกาย ในการเคลื่อนไหวส่วน

ต่าง ๆ ของร่างกาย ของกล้ามเนื้อ

การเรียนรู้

            กระบวนการที่ทำให้คนเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ความคิด คน

สามารถเรียนได้จากการได้ยินการสัมผัส การอ่าน การใช้เทคโนโลยี การเรียนรู้ของเด็กและผู้ใหญ่จะต่างกัน เด็กจะเรียนรู้ด้วยการเรียนในห้อง การซักถาม ผู้ใหญ่มักเรียนรู้ด้วยประสบการณ์ที่มีอยู่ แต่การเรียนรู้จะเกิดขึ้นจากประสบการณ์ที่ผู้สอนนำเสนอ โดยการปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้สอนและผู้เรียน ผู้สอนจะเป็นผู้ที่สร้างบรรยากาศทางจิตวิทยาที่เอื้ออำนวยต่อการเรียนรู้

พัฒนาการของเด็กปฐมวัย

เด็กปฐมวัย เป็นวัยพื้นฐานในการเตรียมความพร้อมที่จะก้าวเข้าสู่การพัฒนาของชีวิต เด็กจะเริ่มพัฒนาลักษณะความเป็นตัวของตัวเอง ให้ความสนใจในสิ่งรอบตัว และชอบตั้งคำถามในเรื่องต่าง ๆ เด็กจะพยายามและต้องการช่วยเหลือตนเอง

ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพัฒนาการเด็กปฐมวัย

บุคคลภายในครอบครัว บุคคลภายในครอบครัว ประกอบด้วยพ่อ แม่พี่น้อง หรือญาติใกล้ชิดที่มีส่วนเกี่ยวข้อง

บุคคลภายนอกครอบครัว บุคคลภายนอกครอบครัว ประกอบด้วย

ผู้ดูแลเด็ก ครู เพื่อน ๆ ตลอดจนอิทธิพลของสังคมโดยผ่านสื่อต่าง ๆ

การจัดกิจกรรมเพื่อการพัฒนาเด็กปฐมวัย

1. กิจกรรมที่จัดควรคำนึงถึงตัวเด็กเป็นสำคัญ

2. กิจกรรมที่จัดควรมีทั้งกิจกรรมที่ให้เด็กทำเป็นรายบุคคล กลุ่มย่อยและกลุ่มใหญ่

3. กิจกรรมที่จัดควรมีความสมดุล

4. ระยะเวลาในการจัดกิจกรรมควรเหมาะสมกับวัย

5. กิจกรรมที่จัดควรเน้นให้มีสื่อของจริงให้เด็กได้มีโอกาสสังเกต

ลักษณะการจัดกิจกรรมผ่านการเล่น

กิจกรรมเสรี 

กิจกรรมเสรีเป็นกิจกรรมที่เปิดโอกาสให้เด็กเล่นตาม

มุมการเล่นหรือมุมประสบการณ์หรือศูนย์การเรียนที่จัดไว้ภายในห้องเรียน

กิจกรรมสร้างสรรค์

กิจกรรมสร้างสรรค์ เป็นกิจกรรมที่ช่วยเด็กให้

แสดงทางอารมณ์ ความรู้สึก ความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และจินตนาการ

โดยใช้ศิลปะ

กิจกรรมการเคลื่อนไหวและจังหวะ

กิจกรรมเคลื่อนไหวและจังหวะเป็นกิจกรรมที่จัดให้

กิจกรรมเสริมประสบการณ์ 

กิจกรรมเสริมประสบการณ์ เป็นกิจกรรมที่มุ่งเน้นให้เด็กได้พัฒนาทักษะการเรียนรู้ฝึกการ ทำงานและอยู่ร่วมกันเป็นกลุ่มทั้งกลุ่มย่อยและกลุ่มใหญ่ กิจกรรมที่จัดมุ่งฝึกให้เด็กได้มีโอกาส ฟัง พูด สังเกต คิด แก้ปัญหาใช้เหตุผลและฝึกปฏิบัติ

กิจกรรมกลางแจ้ง

กิจกรรมกลางแจ้งเป็นกิจกรรมที่จัดให้เด็กได้มี

     โอกาสออกไปนอกห้องเรียนเพื่อออกกำลังเคลื่อนไหวร่างกายและ   

     แสดงออกอย่างอิสระ

เกมการศึกษา 

เกมการศึกษาเป็นเกมการเล่นที่ช่วยพัฒนาสติปัญญามีกฎเกณฑ์กติกาง่าย ๆ เด็กสามารถเล่นคนเดียวหรือเล่นเป็นกลุ่มได้

บทที่ 2 

สื่อการเรียนรู้สำหรับเด็กปฐมวัย

ความหมายและความสำคัญของสื่อ

Mcluhan (the medium is the message)

            ในกระบวนการสื่อสารนั้นผู้ส่งสารจะส่งสารไปยังผู้รับ ซึ่งผู้รับจะ

รับสารได้โดยผ่านทางประสาทสัมผัสทั้ง 5 ได้แก่ การเห็น การได้ยิน

การสัมผัส การได้กลิ่น และการลิ้มรส โดยทั่วไปเมื่อกล่าวถึงสารก็มักจะ

นึกถึงภาษาพูดหรือเขียน ซึ่งอาจเป็นได้ทั้งตัวสารคือเนื้อความหรือ

ความหมายที่ผู้ส่งสารต้องการส่งไปยังผู้รับหรืออาจจะพิจารณาว่า

เป็นสื่อที่ทำให้ผู้รับสารทราบเนื้อหาของสารที่ผู้ส่งสารต้องการส่งก็ได้ ดังนั้น

เมื่อมีการกล่าวถึงลักษณะของการสื่อสาร เช่น ภาษาพูด ภาษาเขียน หรือ

อากัปกริยาต่าง ๆ             สื่อ หมายถึง สิ่งต่างๆ ที่เป็นตัวกลางที่ผู้เลี้ยงดูเด็กนำมาช่วยในการถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ ทัศนคติ ค่านิยมหรือทักษะที่ตนมีไปสู้เด็กได้อย่างมีประสิทธิภาพและเด็กเกิดการเรียนรู้ตามจุดประสงค์ หรือจุดมุ่งหมายได้ดีที่ดุด

ประเภทของสื่อการเรียนสำหรับเด็กปฐมวัย

สื่อการสอนประเภทวัสดุ  หมายถึง สิ่งช่วยสอนที่มีการสิ้นเปลือง เช่น ชอล์ก ฟิล์ม ภาพถ่าย ภาพยนตร์  สไสด์ เป็นต้น

สื่อการสอนประเภทอุปกรณ์  หมายถึง  สิ่งช่วยสอนที่เป็นเครื่องมือ ซึ่งได้แก่ เครื่องเสียง เช่น เครื่องรับวิทยุและเครื่องเล่นเทปบันทึกเสียง กับอุปกรณ์ที่ไม่ใช่ทั้งเครื่องเสียงและเครื่องฉาย เช่น กระดานดำ ม้าหมุน และกระดานหก

สื่อการสอนประเภทวิธีการหรือกระบวนการ ได้แก่ การจัดระบบการสาธิต การทดลอง เกม และกิจกรรมต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งกิจกรรมที่ครูจัดทำขึ้นแต่มุ่งให้นักเรียนเข้ามีส่วนในการปฏิบัติ เช่น การเล่นบทบาทสมมติ การจัดสถานการณ์จำลอง และการจัดศูนย์การเรียน เป็นต้น แม้ว่าสื่อทั้ง 3 ประเภทจะเป็นสื่อการสอนที่ช่วยให้เกิดการถ่ายทอดความรู้ ประสบการณ์ ทัศนคติ ค่านิยม ที่ครูมีไปสู่ เด็กได้ แต่การใช้สื่อเหล่านี้กับเด็กปฐมวัยให้ได้ประโยชน์อย่างมีประสิทธิภาพนั้น ต้องเลือกให้เหมาะสมกับจุดมุ่งหมายและเนื้อหาสาระของการสอน ที่สำคัญที่สุด คือ ต้องให้เหมาะกับลักษณะและความสามารถหรือพัฒนาการด้านต่างๆ ของเด็กปฐมวัยด้วย

ประโยชน์ของสื่อสร้างสรรค์

1. หลักการเลือกสื่อสร้างสรรค์

            1.1 ประโยชน์

            1.2 ประหยัด

            1.3 ประสิทธิภาพ

2. ประโยชน์ของการใช้สื่อสร้างสรรค์

3. ประโยชน์ของการใช้สื่อสร้างสรรค์ที่ส่งผลผู้สอน

การเรียนรู้ระดับปฐมวัย

เด็กปฐมวัยจะเรียนรู้จากรูปธรรมไปหานามธรรม โดยผ่านการเล่นด้วยประสาทสัมผัสทั่ง 5 ครูผู้สอนเด็กปฐมวัยต้องมีใจรักเด็กอย่างจริงใจ อย่าเสแสร้ง จัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่เน้นเด็กเป็นสำคัญ เพื่อให้เด็กได้เรียนรู้อย่างมีความสุข กล้าคิด กล้าทำ กล้าแสดงออก มีความคิดริเริ่มสร้างสรรค์และจินตนาการเป็นของตนเอง เล่นร่วมกับเพื่อนทุกคนได้อย่างมีความสุข

การใช้สื่อสร้างสรรค์หมายถึงสื่อการสอนที่ดีที่สามารถถ่ายทอดความรู้ประสบการณ์ ทัศนคติ แนวคิด และทักษะในการพัฒนาเด็กให้มีคุณภาพตามจุดมุ่งหมาย การวางแผนสร้างสรรค์สื่อการสอนหรือการปรับปรุงสื่อการสอนให้มีประสิทธิภาพและมีสภาพที่ดี

 การสอนสำหรับเด็ก ต้องให้เหมาะสมกับลักษณะและความสามารถหรือพัฒนาการด้าน ร่างกาย สติปัญญา อารมณ์และจิตใจของเด็กปฐมวัยอีกทั้งยังต้องเน้นให้เด็กเป็นศูนย์กลาง ได้ฝึกปฏิบัติและเรียนรู้ด้วยตนเองให้มากที่สุด

รูปภาพประกอบการเรียนในวันนี้ 

ประเมินอาจารย์
อาจารย์สอนดี อธิบายเนื้อหาที่เรียนเข้าใจและในส่วนเนื้อหาที่มีการอธิบายเพิ่มเพื่อความเข้าใจของนักศึกษาที่เรียนได้ และมีพักเบรก 5 นาที แล้วสอนต่อ การสอนไม่ทำให้เครียดต่อนักศึกษา  เป็นกันเองในการเรียนการสอน 

ประเมินเพื่อนร่วมห้อง
ช่วงแรกๆเพื่อนตั้งใจเรียนและฟังอาจารย์ผู้สอนเป็นอย่างดีพอฟลังๆเพื่อนด้านหลังนอนหลับและมีเสียงดังพอสมควรไม่ถึงกับดังมาก

ประเมินตนเอง
 ตัวเองมีความเข้าใจในเนื้อหาที่เรียนแต่ไม่หมดเพราะสมาธิอยู่กับการเรียนไม่มากนักและสักพักก็มาสนใจเนื้อหาที่เรียน ไม่มีข้อสงสัยในการเรียนวันนี้เพราะสิ่งที่สงสัยอาจารย์ผู้สอนอธิบายไว้หมดแล้ว 

บรรยากาศในการเรียน
ห้องเรียนเปิดแอร์แต่ไม่เย็นเลย นั่งแถวหน้าก็ไม่เย็นพื้นที่ในการเรียนการสอนเพียงพอต่อความต้องการของนักศึกษาจำนวนโต๊ะเก้าอี้ เพียงพอต่อจำนวนนักศึกษา